Mapa Ochoty

1)      Fort Szcza-M

Fort Szcza-M, powszechnie nazywany „Rakowiec”, to jeden z sześciu standardowych punktów oporu Imperium Rosyjskiego, jakimi w latach 1889-92 uzupełniono pierścienie obronne okalające Warszawę i jedyny jaki przetrwał do dnia dzisiejszego. Punkt otaczała szeroka fosa. Pod wałem, na styku barków i czół wzniesiono dwa betonowe schrony amunicyjne., do których dzisiaj wejście jest zamknięte. Po roku 1909, w ramach likwidacji twierdzy, punkt został przeznaczony do kasacji, ale rozkazu z nieznanych powodów nie wykonano. Dzisiaj jest praktycznie jedynym obiektem fortecznym w Warszawie włączonym w tkankę urbanistyczną miasta – bez szkody dla jego wartości zabytkowej, a z korzyścią dla mieszkańców.

Dzięki pl.wikipedia.org

2)      Folwark Janków

Nazwa ulicy została zaczerpnięta od nazwy folwarku „Janków”, który był własnością rodziny Jankowskich. Ulica została ujęta w planie zagospodarowania i rozbudowie miasta sprzed 1939. Planowo miała iść równolegle do ul. Jasielskiej, zaczynać się miała przy torach, a kończyć skrzyżowaniem z Racławicką. Tuż przed wojną, mieściły się w tym miejscu gospodarstwa sadownicze i ogrodnicze. Były to prawdziwe peryferie miasta – w 1939 Warszawa administracyjnie kończyła się właśnie na torach dzielących dzisiaj Ochotę z Włochami.

Dzięki „Korzenie miasta” J.Kasprzycki, tom 4

3)      Kamienica „zbudowana pod kątem”

Wielu mieszkańców zastanawia się, dlaczego stara kamienica przy  skrzyżowaniu Żwirki i Wigury z Racławicką zbudowana jest pod kątem. Budynek ewidentnie nie pasuje do otaczającego go krajobrazu, jest oddalony od obu ulic. Kamienicę wybudowano tutaj przed wojną, należy jednak pamiętać, że w międzywojniu nie było wokół żadnych blokowisk, a jedynie sady i ogrody, krajobraz „wiejski”. Poza otoczeniem inne było również ułożenie ulic. Kamienica nie miała adresu „Żwirki i Wigury”, zbudowana była frontem do nieistniejącej dziś ulicy, która aleję nie przecinała prostopadle, ale właśnie pod takim kątem, pod jakim dzisiaj stoi budynek. Ulica ciągnęła się do okolic dzisiejszej ulicy Suwak, a obecna jest jeszcze na planach miasta z 1960. Poza wspomnianym budynkiem, pozostałością po danej drodze jest ul. Iłżecka, stworzona na podstawie tej przedwojennej. Budynek przetrwał wojnę, który podczas okupacji został zajęty przez Niemców i przerobiony na placówkę Luftwaffe.

4)      Folwark „Rakowiec”

Przed przyłączeniem do Warszawy Rakowiec był szlachecką wsią wydzieloną z Rakowa o korzeniach sięgających średniowiecza. Często zmienia właścicieli aby w połowie XVIII wieku z rąk księżny Izabeli Lubomirskiej trafić do warszawskiego szpitala Św. Rocha, którego zarząd w 1761 roku zakłada na uzyskanym terenie folwark Rakowiec.
Główna zabudowa folwarku koncentruje się na styku traktów: Krakowskiego i Rakowieckiego (obecnie ul. Sanocka – Księcia Trojdena). Dalej na południe ciągną się szeregi drewnianych domów wsi Rakowiec (obecna ul. Pruszkowska).
Na skrzyżowaniu traktu Rakowieckiego i Szosy Krakowskiej (ul. Grójecka i Trojdena), przy skręcie do dworu, obok kuźni, stoi do 1904 roku znana karczma „Pociecha” – karczma ogromna, z dużymi stajniami, ostatni postój przed wjazdem do Warszawy. Jest to także miejsce postoju pielgrzymek wyruszających do Częstochowy.

Wraz z planem „Wielkiej Warszawy” folwark został włączony do Warszawy. W 1920 przechodzi pod zarząd miasta stołecznego, a w 1926 Administrację Gospodarstw Rolnych i Leśnych (AGRiL), prowadzące wzorcowe gospodarstwo rolne.  Budynki folwarku istniały jeszcze do lat 70 XXw.  Budynek Zarządu – w stylu dworku – stał u zbiegu ulic Trojdena i Pawińskiego (obecnie teren MSWiA), a 8 mieszkaniowy dom z 1917r – tzw „czworak” posadowiony na rogu ul. Sanockiej i Nowickiego istniał do 1972r.

Dzięki http://www.wsmrakowiec.pl/historia-rakowca

5)      Park im. Zasława Malickiego

W 1921 powstała Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą na Żoliborzu. Miała ona za zadanie budowę nowych funkcjonalnych mieszkań z zapleczem socjalnym, które wpisywały się w plany rozbudowy stolicy. W zarządzie WSM zasiadali między innymi Marian Nowicki – radny i posejł na sejm oraz Stanisław Tołwiński -późniejszy powojenny prezydent Warszawy.

Nowe osiedla budowane przez WSM miały być „miastami-ogrodami” z zielonymi otwartymi podwórkami. Miały one tworzyć strefy z widoczną granicą między strefą mieszkalną, przemysłową. Budynki miały być niskie, z dużymi oknami, aby pomieszczenia były dobrze nasłonecznione. W każdym mieszkaniu miało się znajdować WC i bieżąca woda (co nie było standardem nawet w latach 40-tych).  Zgodnie z tym duchem rozpoczęto budowę nowego osiedla w 1930 – kolonii robotniczej „Rakowiec”. Do 1939 Spółdzielnia wybudowała 6 mieszkalnych budynków przy Pruszkowskiej i Wiślickiej, składających się z tanich 32-36 metrowych mieszkań. Powstał także jeden Dom Społeczny przy Wiślickiej, gdzie dziś mieści się Dom Kultury „Rakowiec”

Lata powojenne to szybkie i głębokie zmiany w zabudowie dawnego Folwarku „Rakowiec” i samego osiedla. W 1948 mieścił się to także PGR. W 1957 został powołany zespół architektów i urbanistów pod kierownictwem Zasława Malickiego. Jego zadaniem było zaprojektowanie nowego osiedla i jego rozbudowa. Prace rozpoczęte w 1959 zakończyły się w 1968, czego efektem jest dzisiejsza zabudowa na terenie WSM „Rakowiec”. Przedwojenne budynki wyremontowano i unowocześniono, odnowiono dom społeczny. Zaprojektowano także „zielone serce” Rakowca, park, który dzisiaj nosi jego imię.

Dzięki http://www.wsmrakowiec.pl/historia-rakowca

6)      Dickensa 34

W budynku tym mieszkał płk. Witold Łokuciewski, as myśliwski II WŚ, pilot dywizjonu 303. W 1938 został przydzielony do 112 Eskadry Myśliwskiej 1 Pułku Lotniczego w Warszawie. W ramach tej jednostki uczestniczył w obronie Warszawy w 1939 na samolotach P.11. 18 września po uderzeniu Armii Czerwonej wraz z całą eskadrą ewakuował się do Rumunii.

Od 17 maja 1940 walczył we Francji na samolotach MS 406, a 21 czerwca został ewakuowany do Anglii. Od 2 sierpnia 1940 był pilotem w dywizjonie 303. 20 listopada 1941 został dowódcą eskadry „A” w dywizjonie. 13 marca 1942 jego samolot został uszkodzony nad okupowaną Francją i po awaryjnym lądowaniu Łokuciewski dostał się do niewoli niemieckiej. Został osadzony przez Niemców w Stalag Luft III w Żaganiu. 15 sierpnia 1943 uczestniczył w ucieczce 26 więźniów z obozu. Po kilku dniach został złapany przez Niemców w Legnicy. Pod koniec wojny w maju 1945 został oswobodzony i powrócił do Anglii. 29 listopada 1945 ponownie został przydzielony do dywizjonu 303. 1 lutego 1946 został dowódcą dywizjonu 303 i pełnił tę funkcję aż do jego rozwiązania.

Dzięki pl.wikipedia.org

7)      Zajezdnia tramwajowa Rakowiec

W tym miejscu mieściła się  jedna z większych w Warszawie,zajezdnia tramwajowa. Przed wojną stała ona w „szczerym polu”. Dzisiaj nie został żaden wyraźny ślad poza groblą między jezdniami ulicy Opaczewskiej. Szła tędy bowiem bocznica. W tym punkcie warto nadmienić, że ulicami Kaliską, Szczęśliwicką, Drawską szła linia EKD (odpowiednik dzisiejszych WKD), która czynna była jeszcze w latach 60-tych.

Link do zdjęć:http://fotopolska.eu/Warszawa/b80359,Zajezdnia_tramwajowa_Rakowiec.html

8)      Wolna Wszechnica

Budynek powstał ok. 1928-9 wg proj. Pawła Wędziagolskiego dla uczelni Wolna Wszechnica Polska, która przeniosła się tu z ul. Śniadeckich i działała od 1919, stanowiąc kontynuację założonego w 1906 Towarzystwa Kursów Naukowych. Działały tam wydziały Matematyczno-przyrodniczy, Humanistyczny, Prawa i Ekonomii i Pedagogiczny.  Celem WWP miało być krzewienie i rozpowszechnianie wiedzy we wszystkich jej dziedzinach. Spośród uczelni polskich wyróżniała się dużym odsetkiem studentek (prawie 75% w roku akademickim 1919/20, ze spadkiem do 40% w roku 1928).  Była to uczelnia prywatna, więc osoby pracujące nie mogły liczyć na zwolnienie z pracy na egzaminy. W 1951 budynek rozbudowano. Dzisiaj należy do sił zbrojnych RP i Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW.

Dzięki pl.wikipedia.org

9)      Fort Szczęśliwice

Czyli Fort Szcza jeden z fortów pierścienia wewnętrznego Twierdzy Warszawa w Imperium Rosyjskim, położony w rejonie dawnej wsi Szczęśliwice, wzniesiony w latach osiemdziesiątych XIX wieku. Fort wzniesiono jako typowe umocnienie o narysie regularnego pięcioboku z dwoma czołami. Fort otaczała sucha fosa (w późniejszym okresie zapełniła się wodą), broniona przez ceglane kaponiery. Posiadał również dwa schrony koszarowe. W latach dziewięćdziesiątych XIX wieku, w ramach modernizacji twierdzy, fort przeznaczono na funkcje magazynowe. Po 1909 roku, w czasie likwidacji twierdzy, zniszczono część zabudowań fortu. W 1939 roku umocnienie zostało zajęte przez Niemców, strona polska przypuściła kilka ataków dla odzyskania obiektu.

Już w latach 30-tych było to popularne miejsce na spacer, a w 1932 otwarto strzelnicę. Jej otwarcie było głośnym wydarzeniem kulturalnym dla ówczesnych mieszkańców Ochoty.

Dzięki: pl.wikipedia.org i „Korzenie miasta”, J. Kasprzycki, tom 4

10)  Brytyjski bombowiec

W nocy z 14 na 15 sierpnia 1944 roku z zrzutami dla walczącej Warszawy z Brindisi w Włoszech wyruszył Liberator sił Aliantów. Tej nocy wraz z nim nad stolicę Polski leciało 25 innych maszyn. Wszystkie z zaopatrzeniem dla powstańców. Nad Warszawą Liberator staje w ogniu, trafiony przez niemiecką artylerię lub nocne myśliwce. Samolot spada na Bateryjce na Ochocie. Cała załoga ginie. Dziś na rondzie Zesłańców Syberyjskich znajduje się poświęcony ich pamięci obelisk. Po wojnie ich ciała zostały przeniesione do Krakowa.

11)  Pole Mokotowskie

Pierwotnie był obszarem 200 hektarowym i od 1818 roku pełnił rolę Mokotowskiego Pola Wojennego. Utworzono tu poligon wojskowy. W 1884 r. na terenie Pola Mokotowskiego wybudowano tor Towarzystwa Wyścigów Konnych. W 1910 roku powstały na terenie Pola Mokotowskiego warsztaty lotnicze Warszawskiego Towarzystwa Lotniczego Aviata i szkoła pilotów. Latem 1915 roku, po opuszczeniu Warszawy przez Rosjan, ich miejsce zajęli Niemcy i przystąpili do odbudowy lotniska. Pośrodku pola umieścili hangar dla zeppelinów. Z lotniska startowały samoloty odbywające loty pokazowe i sportowe. Cumowały tu ogromne sterowce. W 1918 roku, po wyzwoleniu, Lotnisko przejęły władze polskie. W 1921 roku powołano w Warszawie pierwszy pułk lotniczy, który mieścił się na Lotnisku Mokotowskim. W tym samym roku, w pobliżu skrzyżowania ul. Topolowej z ul. Wawelską, rozpoczęła działalność pierwsza w Warszawie lotnicza stacja pasażerska.
W latach 30. ubiegłego stulecia Lotnisko Mokotowskie zlikwidowano przenosząc je na Okęcie. Przedłużono ul. Topolową i wytyczono Al. Niepodległości. W dniu 17 maja 1935 roku odbyły się na Polu Mokotowskim uroczystości pogrzebowe Marszałka Józefa Piłsudskiego.

W trakcie okupacji na polach zrobiono ogródki działkowe, dające więcej jedzenia mieszkańcom stolicy. Prowadzono też tutaj nielegalne szkolenia dla organizacji podziemia.

Obecny park, urządzany był w latach 70. i 80. XX wieku.
Park rozdzielony został na dwie części: śródmiejską i ochocką, a łączy je kładka nad Al. Niepodległości.

Dzięki: http://zielona.um.warszawa.pl/tereny-zielone/parki/pole-mokotowskie

12)  Osiedle ogrodowe

Pod koniec XIX wieku istniało tu osiedle ogrodowe (pierwotnie był tu zakład sadowo-ogrodniczy; potem bardziej ozdobne ogrody) przetykane koszarowymi barakami i oficerskimi „daczami”. Gdzieś tutaj znajdowała się także drewniana cerkiew.

13)  Tor wyścigów konnych

„Nareszcie nadszedł dzień wyścigów, pogodny, ale nie gorący; właśnie jak potrzeba. […]

W Alejach Ujazdowskich był już taki natłok powozów i dorożek, że miejscami należało jechać stępa, przy rogatce zaś utworzył się formalny zator i musiał czekać z kwadrans, pożerany niecierpliwością, zanim ostatecznie powóz jego wydostał się na mokotowskie pola. Na skręcie drogi Wokulski wychylił się i przez mgłę żółtawego kurzu, który gęsto osiadał mu twarz i odzienie, przypatrywał się wyścigowemu polu. Plac wydawał mu się dzisiaj nieskończenie wielkim i przykrym, jakby nad nim unosiło się widmo niepewności Z daleka przed sobą widział długi sznur ludzi uszykowanych w półkole, które ciągle zwiększało się dopływającymi gromadami.”

„Lalka” Bolesława Prusa

W tym miejscu mieścił się tor wyścigów konnych. Pierwsza gonitwa odbyła się w  1841 roku, ale po 1861 władze carskie zakazały wyścigów. Tor był przebudowany w 1887 roku. Istniał tutaj do 1938 roku.

14)  Langiewicza 15

W tej willi mieszkał Stanisław Wojciechowski, drugi prezydent II RP. Objął urząd po zamachu na Gabriela Narutowicza, a zrzekł się go w wyniku Przewrotu majowego w 1926. Po oddaniu urzędu zamieszkał na kolonii Staszica, w willi przy Langiewicza 15, w której przeżył II WŚ i powstanie. Po zakończeniu polityki działał w spółdzielni „Społem” oraz wykładał na SGGW. Zmarł w 1953. Rodzina wspomina pogrzeb jako bardzo przejmujący. Wśród ludzi żałujących śmierci prezydenta, znajdowało się wielu funkcjonariuszy UB, którzy mieli zapobiec ew. manifestacjom politycznym. Przy grobie stały trzy stojaki na wieńce – jeden od rodziny, drugi od „Społem”, któremu prezydent się poświęcił, trzeci – na którym powinien być wieniec od władz państwowych pozostał symbolicznie pusty.

15)  Niepodległości 223

W tej willi ukrywał się Władysław Szpilman, polski kompozytor i pianista żydowskiego pochodzenia. Jego życie zostało uwiecznione w filmie „Pianista” R. Polańskiego. Szpilman przeżył powstanie, postanowił ukrywać się w zgliszczach willi przy Niepodległości 223. Nie przeżyłby, gdyby nie pomoc kapitana Wermachtu, który dostarczał mu jedzenie. Szpilman poznał jego tożsamość dopiero w 1950, nie zdołał uratować kapitana z sowieckiej niewoli. W trakcie wojny, Szpilman stracił całą rodzinę. Po wojnie skomponował ok 500 piosenek, między innymi „Trzej przyjaciele z boiska”. Zmarł w 2000 roku.

Dzięki pl.wikipedia.org

16)  Filtry

Budowę filtrów zlecił w 1876 r. – pierwszym roku swoich rządów – Sokrates Starynkiewicz (rosyjski generał, pełniący w latach 1875-1892 obowiązki prezydenta Warszawy). System wodociągów i filtrów zaprojektował angielski inżynier William Lindley, a jego dzieło kontynuował syn, William Heerlein Lindley. Projektowali oni lub opiniowali sieci wodociągowe i kanalizacyjne także w innych miastach, m.in. w Łodzi, Budapeszcie, Bukareszcie, Wiedniu, Pradze i Moskwie.

Prace przy budowie systemu warszawskich wodociągów i filtrów rozpoczęto w 1881 r., a pierwsza woda do domów dotarła w lipcu 1886 r. Wykorzystano najnowocześniejsze rozwiązania techniczne i użyto materiałów najwyższej jakości: specjalnych cegieł oraz bloków z granitu i piaskowca.

Ze stacji pomp rzecznych przy Wiśle podziemnymi kanałami woda popłynęła do filtrów, a po oczyszczeniu – najpierw wstępnym, a potem przez tzw. filtry powolne, woda była przekazywana wodociągami mieszkańcom. Żeby dostarczyć wodę do wyżej położonych terenów miasta potrzebna była wieża ciśnień.
Filtry Lindleya oraz system wodociągów i kanalizacji, później rozbudowywane, służą Warszawie do dziś. Jednocześnie Centralna Stacja Filtrów jest najlepiej utrzymanym zabytkiem XIX-wiecznej architektury przemysłowej w Warszawie.

17)  Planowany Meczet

Przy ulicy planowana była budowa meczetu. Obok miały biec ulice Mekki i Medyny. Meczet próbowali wznieść polscy Tatarzy, jednak nie mieli pieniędzy. Próbowano znaleźć fundusze w Egipcie u króla Fauda, ale ten umiera i projekt musiał upaść.

Warunki konkursu były dość proste – meczet będzie zlokalizowany na placu między ulicami Zimorowicza, Krzyckiego i nowo planowanymi – Mekki oraz Medyny. Znalazły się one na planie miasta z 1939 roku i przetrwały do dziś, ale już jako parkowe alejki. Jak wspomnieliśmy, obiekt miał mieć co najmniej jeden minaret, do tego kopułę, a przed wejściem tzw. haram z wodą, czyli w naszych warunkach fontannę lub źródełko. Główna sala modlitewna powinna była pomieścić 350 wiernych – mężczyzn. Zaplanowano też galerię dla 100 kobiet. Oprócz tego przewidywano pomieszczenia dla ablucji, a także salę dla 150 osób, ale już nie dla celów stricte religijnych.

Na konkurs przysłano 66 prac. W połowie roku 1936 zaprezentowano te plany szerszej publiczności, lecz nad meczetem kolejny raz zapadła cisza. Do wybuchu wojny muzułmańskiego domu modlitwy nie zbudowano.

Dzięki: http://iutm.pl/ulica/732/Dantyszka-Jana

http://www.zw.com.pl/artykul/482268.html

18)  Filtrowa 69

Tu przed wojną mieszkała Halina Konopacka, znana lekkoatletka, dyskobolka. Była pierwszą złotą medalistką olimpijską, medal zdobyła w 1928 ustalając nowy rekord świata 39,62m. Do końca swojej sportowej kariery w 1931 nie została pokonana w żadnych zawodach. Konopacka interesowała się sztuką, a przede wszystkim malarstwem, które sama też praktykowała. Gdy wybuchła II wojna światowa, we wrześniu 1939 towarzyszyła mężowi Ignacemu Matuszewskiemu przy ewakuacji złota Banku Polskiego, którą ten organizował i nadzorował. Była kierowcą jednej z ciężarówek na trasie przez Rumunię nad Morze Czarne i dalej do Francji. Po klęsce Francji wyjechała z mężem przez Hiszpanię do USA, gdzie mieszkała od 1941 do końca jego życia – do 1959 w Nowym Jorku. Zmarła w 1990. Odwiedziła Polskę trzykrotnie w 1958, 1970 i 1975.

Dzięki pl.wikipedia.org

 19)  Tarczyńska 8

W tym miejscu mieściła się Fabryka Kapeluszy, Czaepk i Filcu „FRiegel, Wurfel i Sk-ka”, wybudowana w 1915 roku. W latach 30-stych przerobiona na szkołę (szkoła powszechna nr 97). Na początku wojny mieszkańcy wojny mieli tu składać broń. W czasie Powstania Warszawskiego kwaterowała tu kompania SS. Nazwa ulicy pochodzi od miasta Tarczyn, w 1927 położono tutaj tory dla EKD (dzisiejsze WKD). Tory zlikwidowano w 1963.

Dzięki http://warszawa.wikia.com/wiki/Ulica_Tarczy%C5%84ska

20)  Grot-Rowecki

Pod tym adresem aresztowano gen. dyw. Stefana „Grota” Roweckiego, komendanta głównego AK. Do dzisiaj istnieje wiele hipotez odnośnie tego, jak generał został odszukany i kto rzeczywiście zdradził polskie podziemie. W okresie stalinizmu, generał był jednoznacznie negatywnie przedstawiany. Nie wspominano o jego działalności patriotycznej, umniejszano działania AK podczas okupacji, a nawet zarzucano kolaborację z Niemcami i zdradę. Pierwszy biogram generała wyszedł dopiero w Encyklopedii Współczesnej z 1959. Jego imię zaczęto upamiętniać dopiero w 1980, ale pełnej rehabilitacji doczekał się dopiero w wolnej Polsce.

Dzięki pl.wikipedia.org

21)  Radio Solidarność

Z dachu tego budynku nadano pierwszą audycję radia „Solidarność”

22)  Hufiec Ochota

Tutaj znajduje się siedziba Hufca ZHP Warszawa-Ochota, współorganizatora Historycznego Rajdu Ochockiego. Hufiec należy do Chorągwi Stołecznej, a składa się z drużyn działających na terenie całej dzielnicy.

23)  Asnyka 4

Kamienica Mischala. Zaczęła powstawać w 1939 wg proj. Zdzisława Mischala, ale budowę przerwała wojna. Po raz pierwszy w Warszawie, podczas powstawania budynku zastosowano specjalne zabezpieczenia dla robotników. Budynek, w zamierzeniu luksusowy, dokończono byle jak po wojnie.

24)  Raszyńska 54

W tym miejscu mieściła się konspiracyjna kwatera  służbowa Antoniego Chruściela, komendanta Okręgu Warszawskiego AK i dowódcy Powstania Warszawskiego.

25)  Pomnik lotnika

Pierwowzór Pomnika Lotnika – jednego z pierwszych w Europie pomników poświęconych lotnikom – odsłonięto w 1932 r. Wzniesiono go ku pamięci bohaterskich pilotów pierwszych samolotów w barwach polskiego lotnictwa wojskowego. Do wykonania rzeźby postaci ludzkiej profesorowi Edwardowi Wittigowi (autorowi pomnika) pozował prawdziwy lotnik w mundurze, major Leonard Lepszy. Pierwotnie nie stał on w obecnym miesjcu, a na Mokotowie. Jego odsłonięcie, dokonane przez marszałka Józefa Piłsudskiego, było niezwykle uroczystym i ważnym wydarzeniem w ówczesnej Warszawie. Pomnik nie tylko spodobał się mieszkańcom, ale został także przychylnie przyjęty przez krytyków sztuki.
Podczas okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej, na cokole pomnika dwaj harcerze „Szarych Szeregów”: Jan Bytnar „Rudy” i Jan Gut namalowali dwie kotwice – symbol Polski walczącej. Po upadku powstania warszawskiego pomnik został zniszczony. W 1967 roku odsłonięto rekonstrukcję Pomnika Lotnika, nadając mu nową lokalizację: skrzyżowanie ulic Żwirki i Wigury (biegnącej w kierunku Okęcia) z Wawelską.

26)  Wypadek lotniczy

W tym miejscu 21 marca 1931 roku doszło do katastrofy lotniczej.  Zginął w niej wybitny konstruktor lotniczy i pilot, Zygmunt Pułaski. Poniósł śmierć w we własnej konstrukcji amfibii PZL P.12

Zygmunt Puławski urodził się 24 października 1901 roku .Był pilotem i inżynierem, konstruktorem lotniczym, twórcą serii polskich myśliwców. Opracował nowe rozwiązania w lotnictwie, m.in. podwozie nożycowe oraz oryginalny układ skrzydeł nazwany płatem Puławskiego lub płatem polskim. Płat ten zastosowano m.in. w myśliwcach polskiego Września 1939 – PZL P.7 i P.11.

27)  Barska 28/30

Tutaj mieściła się Fabryka Czekolady Plutos. Powstała w 1925. Przed wojną był to jeden z największych zakładów na Ochocie, zatrudniający 430 pracowników. Plutos po grecku znaczy bogaty. Fabryka czekolady Plutos miała jej twórcom – fabrykantom – przynieść przede wszystkim bogactwo. Ale też dążenie do zysków nie zaćmiło im umysłów na tyle, by pozbawić się elementarnego dla człowieka prawa do piękna. Panowie (właściciele) Habergrütz, Kamieniecki, Mondrzak, Menes i Szapiro udowodnili, że biznes da się z dobrym skutkiem pożenić z poezją, tworzyli bowiem tomiki przed wojną. Swoje literackie doświadczenia używali również tworząc slogany reklamowe swojej czekolady, które były znane i lubiane przez klientów.

28)  Monopol Tytoniowy

W tej kamienicy mieścił się dom dla pracowników monopolu tytoniowego, oraz fabryka. 1 czerwca 1922 roku sejm przyjął ustawę o Polskim Monopolu Tytoniowym. Ustawa wprowadzała wyłączność państwa w produkcji i sprzedaży oraz imporcie wyrobów tytoniowych. Unormowanie było pochodną monopolu tytoniowego wprowadzonego w czasach zaborów w Galicji oraz okresowo w Królestwie Polskim. Dziesięć lat po wprowadzeniu monopolu tytoniowego w II Rzeczpospolitej nadano mu formę państwowego przedsiębiorstwa o nazwie Polski Monopol Tytoniowy. Ceny wyrobów tytoniowych, zarówno krajowych jak i importowanych, były regulowane rozporządzeniami Ministra Skarbu.

„Monopol Tytoniowy jest jednym z najważniejszych źródeł dochodów Skarbu Polskiego, nigdy nie zawodzącym, jakkolwiek poważnie zmniejszonym w okresie kryzysu gospodarczego” – przekonywała „Nowoczesna Encyklopedia Ilustrowana”. Najdroższymi polskimi  papierosami bezustnikowymi były papierosy marki „Nil”, które kosztowały 25 groszy za sztukę. Tańsze były między innymi „Egipskie”, „Sfinksy”, „Sporty”, „Pomorskie” czy „Wiarusy”. Najtańsze – nomen omen – „Cienkie” kosztowały 1,5 grosza za sztukę. Dużo droższe były papierosy importowane. Francuskie „Cilanes Maryland” kosztowały 8 groszy za sztukę. Papierosy ustnikowe kosztowały nawet 15 groszy za sztukę. Tuż przed wybuchem II wojny światowej „Kurier Codzienny” informował o planach wprowadzenia do sprzedaży przez Polski Monopol Tytoniowy papierosów z filtrami.

Dzięki http://nowahistoria.interia.pl/kartka-z-kalendarza/news-1-czerwca-1922-r-polski-monopol-tytoniowy,nId,2210623

29)  Filtrowa 68

Niedaleko pl. Narutowicza, przy ul. Filtrowej znajduje się kamienica, która powstała dla Pocztowej Kasy Oszczędności w latach 1925-1926. Był to jeden z pierwszych dużych domów mieszkalnych na Ochocie. Budynek przyciąga uwagę bogatym wystrojem, detalami architektonicznymi (m.in. rzeźba orła, baranie głowy i rogi obfitości nad bocznymi wejściami) oraz charakterystycznym ceglastym kolorem. Kolor ten został narzucony kilka lat temu przez konserwatorów, którzy twierdzili, że tak ów budynek wyglądał pierwotnie. Obecni mieszkańcy protestowali przeciwko tej kolorystyce. 31 lipca 1944 roku około godziny 19 w tym budynku doszło do podpisania rozkazu o wybuchu powstania warszawskiego dnia następnego (1 sierpnia) o godzinie 17. Na podstawie informacji o zbliżaniu się Rosjan na Pragę, rozkaz podpisał Antoni Chruściel „Monter”. Można o tym przeczytać na tablicy pamiątkowej, upamiętniającej to wydarzenie.
Budynek spłonął podczas walk, zachowały się jednak w mury i po wojnie został odbudowany ze zmienioną ostatnią kondygnacją. W 2005 roku budynek został wpisany na listę wojewódzkiego konserwatora zabytków.

30)  Tablica Mirowskiego

Stefan Mirowski ps. Bolek, instruktor Związku Harcerstwa Polskiego, porucznik Armii Krajowej w Szarych Szeregach, specjalista w zakresie normalizacji i metrologii, autor ponad 200 prac na temat normalizacji technicznej. W tym domu mieszkał. Instruktorom harcerskim znany przede wszystkim dzięki komentarzom i wnikliwej analizie Prawa Harcerskiego i przyrzeczenia. Bohater nie tylko powstania, ale także aktywny działacz opozycji PRL. Podczas stanu wojennego prowadził kolportaż  wydawnictw drugiego obiegu i pomagał rodzinom internowanym.

31)  Akademik

Dom Studencki Politechniki Warszawskiej „Akademik” powstał w latach 1922-1930 jako centralny budynek najstarszego kompleksu domów studenckich w Polsce. Od jego nazwy powszechnie stosuje się w Polsce nazwę akademik, określającą miejsce zbiorowego zamieszkania studentów.
Akademik miał służyć studentom ubogim i wyróżniającym się. Oprócz miejsc mieszkalnych, w kompleksie akademików znalazła się stołówka dla 2500 osób, podziemny basen, mechaniczna pralnia, biblioteka, sala gimnastyczna, sala odczytowa. W czasach swojego powstania był to jeden z największych i najnowocześniejszych budynków w Warszawie, a jego otwarcie było wielkim wydarzeniem.
W czasie II wojny światowej stał się siedzibą niemieckiej Policji Porządkowej. Budynek stał się miejscem kaźni, a wyższe kondygnacje służyły jako miejsce ostrzału oddziałów powstańczych.
Ze względu na obecność więzienia w czasach okupacji, zaczęto używać innej potocznej nazwy  (od amerykańskiego więzienia o tej nazwie), które w języku potocznym studentów i mieszkańców Ochoty utrwaliło się  ze względu na monumentalizm budynku.

32)  Kamienica Ludwika Nasierowskiego

Powstała w 1937 dla właściciela firmy farmaceutycznej, L.N. Kamienica jest jednym z najlepszych przykładów funkcjonalizmu w Warszawie. Na furtce nadal widnieje nazwisko pierwszego właściciela, a nad parterem widnieje sentencja łacińska autorstwa Seneki. Zakłady Chemiczno-Farmaceutyczne L. Nasierowskiego. Założone w 1925, zatrudniały 139 pracowników.

33)  Instytut Radowy

Uroczyste wmurowanie kamieni węgielnego pod budowę kompleksu Instytutu Radowego odbyło się 7 czerwca 1925 w obecności Marii Skłodowskiej-Curie i prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego Instytucja miała być placówką leczniczą i naukową.
Działka, na której powstał kompleks gmachu Instytutu została ofiarowana przez Uniwersytet Warszawski, którego władze planowały w późniejszym okresie dobudowanie do budynku Zakładu Fizyki Instytutu Radowego własnego gmachu Fizyki UW. Wokół budynków stworzono modernistyczny ogród według projektu Stanisława Połujana, Stanisława Życieńskiego i Jerzego Zakolskiego. 17 stycznia 1932 przyjęto pierwszego pacjenta, ale uroczystego otwarcia dokonano dopiero 29 maja tego samego roku w obecności patronki i prezydenta Ignacego Mościckiego. W Gmachu Klinicznym poza szpitalem i pracownią roentgenowską mieściły się także mieszkania pracowników, z których część przeznaczono na mieszkanie dla Marii Skłodowskiej-Curie, która jednak nigdy w nim nie zamieszkała, gdyż przed swoją śmiercią w 1934 nie odwiedziła już ponownie Warszawy.

Przy gmachu klinicznym wytyczono uliczkę nazwaną imieniem Marii Skłodowskiej-Curie, a po jej drugiej stronie założono niewielki park. Na osobistą prośbę noblistki władze miejskie zamknęły nowowytyczoną ulicę dla ruchu aby nie naruszać spokoju pacjentów i nie zakłócać pracy precyzyjnej aparatury. Rok po śmierci Marii Skłodowskiej-Curie, w parku na wprost głównego wejścia do Instytutu, odsłonięto pomnik noblistki.

We wrześniu1939 gmachy Instytutu znajdowały się nieopodal głównej linii obrony stolicy, ale mimo tego budynek szpitalny właściwie nie ucierpiał. Za zgodą niemieckich władz okupacyjnych wznowiono jego działalność pod nazwą Miejskiego Szpitala Przeciwrakowego.
W trakcie Powstania Warszawskiego w budynku została dokonana przez żołdaków brygady SS-RONA masakra pacjentów i personelu, zaś sam gmach został podpalony i mocno zdewastowany.

Już na początku 1945 zapadła decyzja o remoncie gmachu i przywróceniu mu poprzedniej funkcji, a w grudniu 1946 ponownie rozpoczęto leczenie chorych.
Po wojnie Gmach Kliniczny został nadbudowany o jedno piętro – z tego powodu stracił napisy pamiątkowe nad klatkami schodowymi (od strony Wawelskiej „Instytut Radowy”, od strony ul. Marii Skłodowskiej-Curie „Instytut Radowy imienia Marii Skłodowskiej-Curie”). Zlikwidowano również wejście od poszerzonej ulicy Wawelskiej. Budynek nadal pełni funkcje szpitala onkologicznego, znajduje się w nim także izba pamięci Marii Skłodowskiej-Curie.

Dzięki: http://www.warszawa1939.pl/index_arch_main.php?r1=wawelska_15&r3=0